Renesansowy Flet Prosty Tenorowy – Kopia Rome 716 (Rauch von Schrattenbach, I poł. XVI w.)

Opis

Funkcjonalna kopia historycznego fletu prostego z kolekcji Museo Nazionale degli Strumenti Musicali w Rzymie

O instrumencie – historia i rodowód

Rome 716 to jeden z najcenniejszych zachowanych renesansowych fletów prostych na świecie. Instrument pochodzi z pierwszej połowy XVI wieku i nosi charakterystyczny znak wytwórcy – podwójny trójlistny stempel (double trefoil), który badacze identyfikują z pracownią Hansa Raucha von Schrattenbach. Rodzina Rauchów działała w Schrattenbach (Bawaria) od końca XV wieku – założyciel dynastii Hanns Ruhe Rauch ożenił się w 1490 roku i zmarł w 1526 roku, a jego syn Hans potwierdził swoją działalność sygnaturą na instrumencie salzburskim datowanym na 1535 rok.

Historyczny oryginał wykonany jest z drewna bukszpanowego, z bloczkiem (labium) z drewna jałowcowego, w jednoelementowej konstrukcji bez żadnych kluczy. Całkowita długość instrumentu wynosi 547 mm, a długość dźwiękowa – 494 mm. Instrument trafił do zbiorów rzymskiego muzeum z kolekcji Evangelisty Gorgi (1865–1957), jako dar jednego z najważniejszych włoskich kolekcjonerów instrumentów muzycznych.

Parametry muzyczne – tonacja i strojenie

Nasze testy w pracowni reinvented.tech wykazały, że instrument gra w tonacji D przy stroju A=456 Hz w temperacji mezotonalnej – co odpowiada historycznym praktykom wykonawczym renesansu, kiedy powszechnie stosowano stroje wyższe od współczesnego 440 Hz i temperacje oparte na czystych tercjach wielkich (kosztem zwężonych kwint). Pomiary Adriana Browna na instrumencie historycznym wskazywały tonację es (dis) z korektą -20 centów względem A=440 Hz – co jest w pełni zgodne z wynikami naszych testów przy uwzględnieniu różnicy wysokości stroju. Instrument wymaga delikatnego, niskiego ciśnienia powietrza na dźwięku D i stopniowego zwiększania siły dmuchania dla coraz wyższych dźwięków w skali.

Demo brzmienia fletu

Wykonanie i materiał

Instrument wykonany jest z filamentu Prusament PLA Galaxy Black – materiału produkowanego przez firmę Prusa Research z rygorystyczną kontrolą jakości, ze stałą tolerancją średnicy ±0,02 mm, co przekłada się na wyjątkową powtarzalność i precyzję druku kanału powietrznego i otworu głosowego (labium). PLA Galaxy Black wyróżnia się pięknym, grafitowym kolorem z matowym wykończeniem i delikatnym efektem brokatowym, który nadaje instrumentowi elegancki, nowoczesny wygląd. Materiał charakteryzuje się dobrą sztywnością, stabilnością wymiarową oraz przyjemną w dotyku fakturą powierzchni. Wysoka precyzja wydruku na profesjonalnej drukarce 3D Prusa Core One w połączeniu z małą grubością warstwy (0,15 mm) pozwala na idealne odwzorowanie wymiarów oraz uzyskanie gładkości kanału powietrznego zbliżonej do instrumentu drewnianego. Materiał jest niewrażliwy na wilgoć, nie pęcznieje pod jej wpływem i nie wymaga olejowania.

Projekt instrumentu został. przygotowany przez CrankyLinuxUser na podstawie pomiarów instrumentu historycznego, zachowując historyczne proporcje akustyczne, w tym profil kanału powietrznego. Projekt instrumentu został zoptymalizowany przez zespół reinvented.tech w celu umożliwienia druku 3D bez materiału podporowego.

Budowa i złącza

Instrument składa się z kilku segmentów łączonych w sposób tradycyjny dla historycznych instrumentów dętych: złącza uszczelnione są nawojem z nici nasączonych i uszczelnionych naturalnym woskiem pszczelim – dokładnie tak, jak stosowano to w instrumentach dawnych. Taka technika zapewnia idealne dopasowanie, eliminuje nieszczelności powietrzne i pozwala na regulację długości instrumentu w celu drobnej korekty stroju.

Dwa najniższe otwory palcowe przystosowane są zarówno dla osób praworęcznych, jak i leworęcznych – jeden z dwóch zdublowanych otworów jest zaklejony woskiem pszczelim zgodnie z preferowaną ręką grającego. Jest to rozwiązanie w pełni historyczne, stosowane w oryginalnych instrumentach renesansowych.

Dla kogo jest ten instrument?

Flet Rome 716 adresowany jest do kilku grup odbiorców. Muzycy zajmujący się muzyką dawną i wykonawstwem historycznym znajdą tu instrument pozwalający zbliżyć się brzmieniowo do repertuaru renesansowego w autentycznym stroju mezotonalnym. Kolekcjonerzy i pasjonaci historii muzyki docenią fakt, że trzymają w rękach funkcjonalną kopię jednego z niewielu zachowanych na świecie instrumentów z warsztatu Raucha von Schrattenbach. Flecistom poszukującym alternatywy dla masowo produkowanych kopii instrument oferuje wyjątkowe połączenie historycznej menzury z precyzją i powtarzalnością nowoczesnego druku 3D. Wreszcie – hobbystom i muzykom amatorom zainteresowanym brzmieniem epoki – flet ten jest doskonałym punktem wejścia w świat muzyki renesansowej, oferując przy tym estetykę i jakość wykonania nieporównywalną z plastikową produkcją masową.